Ważniejsze polecenia w systemie Linux (administracja VPS)

Polecenia podane poniżej są bardzo pomocne podczas administracji usługą serwer dedykowany lub Vps wersja Linux np. przy użyciu  ssh. Większość operacji kopiowania plików, usuwania, zmiana uprawnień, wyświetlenie zawartości katalogu itp.,  można przeprowadzić sprawnie i bez użycia paneli graficznych  lub dodatkowych aplikacji. Wystarczy zalogować się na usługę po przez  konto ssh i wpisać stosowne polecenie w linii komend. Wiedza przedstawiona w tym artykule przeznaczona jest dla osób zaawansowanych lub też znających się na administracji systemu Linux przynajmniej w stopniu podstawowy. Ponieważ wywołanie każdej z niżej podanych komend musi być w pełni świadome (np. rm) gdyż jakiekolwiek  nieświadome działanie może spowodować uszkodzenie sytemu operacyjnego!!.

ls
Polecenie ls służy do wyświetlania zawartości katalogu.
Można również wyświetlić wszystkie pliki w jednej linii, rozdzielone przecinkiem: ls -m
aby wyświetlić wszystkie pliki i katalogi musimy użyć opcji –aF

Możemy użyć opcji -l , która powoduje wyświetlanie szczegółowych informacji na temat plików:

ls -l

Komenda ls można również zastosować do podejrzenia  katalogu innego niż bieżący. Jeżeli pragniemy zobaczyć wszystkie pliki w katalogu /bin, należy wtedy napisać: ls /bin

rm
Polecenie rm służy do kasowania plików.
Jeżeli pragniemy skasować jeden lub więcej plików można napisać: rm plik lub rm plik1 plik2  ewentualnie  rm plik*
w przypadku gdy chcemy się zabezpieczyć przed przypadkowym skasowaniem pliku możemy użyć opcji kasowania interaktywnego -i . Przed skasowaniem pliku, będziemy pytani o potwierdzenie.

rmdir
Polecenie do usuwania katalogów.
W tym celu wystarczy napisać: rmdir katalog (należy pamiętać, że katalog musi być pusty).

mkdir
Polecenie mkdir pozwala na utworzenie jednego lub więcej katalogów.
Jeżeli chcemy utworzyć jeden katalog napiszemy: mkdir katalog
Jeśli chcemy stworzyć kilka katalogów można napisać: mkdir katalog1 katalog2 ......

mv
Dokonuje zmiany nazwy plików i katalogów oraz ich przemieszczanie w systemie plikowym.
Jeżeli chcemy zmienić nazwę pliku napiszemy: mv plik1 plik2
Polecenie mv posiada opcję -b , która zabezpiecza nas przed przypadkowym skasowaniem pliku na skutek zmiany nazwy innego pliku na już istniejącą oraz powoduje automatyczne zarchiwizowanie nadpisanego pliku.

cp
pozwala na kopiowanie plików i katalogów
Jeśli chcemy skopiować plik napiszemy: cp plik1 plik2
Zostanie utworzony plik o nazwie plik2, ale w odróżnieniu od polecenia mv, oryginalny plik pozostaje na swoim miejscu. W przypadku stosowania cp należy być ostrożnym, ponieważ można skopiować jeden plik na miejsce innego, zmieniając w efekcie jego zawartość. Aby uniknąć tego problemu (chyba że naprawdę chcemy zmienić zawartość pliku docelowego), można użyć opcji -b lub -i , które działają tak, jak w przypadku polecenia mv. W tym przypadku skopiowany został nie tylko plik, ale cała struktura podkatalogów.

ln
na tworzenie powiązań dowolnego rodzaju
Jeśli chcemy utworzyć odnośnik można napisać: ln plik1 plik2

chmod
Polecenie chmod służy do zmiany parametrów pliku. Jeżeli chcemy zabrać wszystkie prawa tzn: r - czytania w - modyfikacji x - wykonywania właścicielowi, grupie oraz użytkownikom napiszemy: chmod ugo -rwx plik lub: chmod a -rwx plik
Natomiast : chmod a +rwx plik Wszyscy maja prawo do czytania, zapisywania i uruchamiania pliku. Inny sposób to wykorzystanie cyfr do zdefiniowanie uprawnień:

-rw------- 600 Tylko właściciel ma prawo do odczytu i zapisu.

-rw-r--r-- 644 Właściciel ma prawo do zapisu i odczytu, a reszta tylko prawo odczytu.

-rw-rw-rw- 666 Wszyscy mają prawo do odczytu i zapisu.

-rwx------ 700 Tylko właściciel ma prawo do odczytu, zapisu, uruchomienia.

-rwxr-xr-x 755 Właściciel ma wszystkie prawa do pliku, reszta tylko prawo do odczytu i uruchomienia.

-rwxrwxrwx 777 Wszyscy mają pełne prawa.

drwxr--r-- 744 Właściciel ma pełne prawa do katalogu, reszta ma prawo do odczytu.

cat
Polecenie cat jest używane między innymi do wyświetlania jednego lub więcej plików. Możemy go również stosować do przesyłania zawartości jednego pliku do innego. Jeżeli chcemy podejrzeć zawartość pliku, napiszemy: cat plik.txt

find
Polecenie find służy do wyszukiwania plików. Jeżeli chcemy znaleźć program drweb w katalogu /usr/bin wystarczy napisać: find /usr/bin -name drweb -print

less
Polecenie less służy do tego samego co more lecz jest bardziej rozbudowane. Jeżeli chcemy przejrzeć jakiś plik napiszemy: less plik
Do przeglądania plików skompresowanych można użyć polecenia zless .

su
Za pomocą polecenia su możemy szybko zmienić login na przykład:
su root

shutdown
Polecenie shutdown służy zamknięcia lub zresetowania systemu, aby zamknąć system napiszemy: shutdown -h now
Jeżeli chcemy zresetować zamiast opcji -h użyjemy opcji -r, polecenie z opcja -r podobnie działa jak polecenie reboot.

tree
Polecenie tree pozwala na wyświetlenie wykresu pokazującego strukturę plików i katalogów na dysku. Polecenie to posiada wiele uzytecznych opcji Np. można użyć opcji -d , która powoduje, że zostaną wyświetlone tylko katalogi bez uwzględnienia plików.

touch
Polecenie touch służy do tworzenia plików. Jeżeli chcemy utworzyć plik napiszemy: touch plik
Można również zmieniać datę modyfikacji pliku, a także ustawić go na dowolnie wybraną datę. Na przykład: touch -t 11022020 plik
Czas modyfikacji pliku został ustawiony na godzinę 22:22, 2 listopada 2009 roku.

more
Polecenie more służy do przeglądania długich plików. przykładowo:

 more plik

pwd
Polecenie pwd wyświetla na konsoli bieżący katalog. Na przykład kiedy wykonamy polecenie cd /usr/bin i użyjemy polecenia pwd to zobaczymy na ekranie /usr/bin

fsck
Program pozwalający sprawdzenie integralności sytemu plików.

df
Program pozwalający określić wolną przestrzeń na zamontowanym systemie plików
Przykładowo aby wyświetlić informacje o dostępnej powierzchni na wystarczy w lini komend wpisać:

df -h

dpkg
Zarządzanie pakietami w systemie Debian
rpm
Zarządzanie pakietami w systemie Red Hat

logout
Wylogowanie

top
Listuje procesy o największym obciążeniu procesora i wyświetla ich statystyki w czasie rzeczywistym. Pozwala na monitorowanie określonych procesów.
ps
Listuje aktywne procesy

fg
Ustawienie  procesu jako pierwszoplanowego
bg
Ustawienie aby proces działa w tle
pidof
Wyświetlenie numeru wybranego procesu
jobs
Listuje aktywne programy
kill
Wysyła sygnał do procesu
man
Manual systemowy
info

useradd
Dodawanie użytkowników
groupadd
Dodawanie grup
userdel
Usuwanie użytkowników
groupdel
Usuwanie grup

usermod
Modyfikowanie danych użytkowników
groupmod
Modyfikowanie danych grup
passwd
Zmiana hasła

aby poznać wszystkie funkcje poleceń należy dodatkowo w linii komend wpisać -?  lub -help

przykładowo:

ls -?

*źródła  Linux manual

Add Feedback